سیستم مدیریت ایمنی در صنعت غذا
نویسندگان: دکتر زهرا اسفندیاری، زهرا عباسی
ناشر: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با همکاری انتشارات مانی 36683405-031
نوبت چاپ: اول تاریخ چاپ: 1405
مقدمه:
سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی (Food Safety Management System: FSMS) ، به مجموعهای از فرآیندها، مقررات و استانداردها گفته میشود که برای تضمین ایمنی وکیفیت مواد غذایی در تمام حلقه های زنجیره از تولید تا پردازش، حمل و نقل، انبارداری و توزیع طراحی شده است. این سیستم نقشی کلیدی در کاهش خطر آلودگی مواد غذایی و پیشگیری از بیماریهای ناشی از مصرف غذاهای ناسالم ایفا میکند . امروزه، استقرار چنین سیستمی در صنعت غذا نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر برای حفظ سلامت عمومی و جلوگیری از انتقال آلایندههای گوناگون به سفرههای مردم است. میلیونها نفر در سراسر جهان هر ساله به دلیل مصرف غذاهای آلوده، دچار بیماریهای گوناگون میشوند؛ اما سیستمهای مدیریت ایمنی مواد غذایی میتوانند این ریسک را به شکل چشمگیری کاهش دهند . به دلیل اهمیت حیاتی این موضوع، بسیاری از کشورها و سازمانهای بین المللی نظیر سازمان جهانی بهداشت، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، استانداردهای معیّنی را برای ایمنی مواد غذایی تدوین کردهاند. استقرار سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی، این اطمینان را به مصرف کنندگان و نهادهای ناظر بر سلامت میدهد که محصولات غذایی کاملاً منطبق بر این استانداردها هستند . از جمله مزایای ارزشمند این سیستم، ارتقای اعتبار و شهرت اعتبار تجاری تولید کننده است. این سیستم نشان میدهد که تولید کننده در صورت بروز هر گونه آلودگی، هماهنگیهای لازم را برای کنترل آن انجام میدهد تا کوچکترین آسیبی به شهرت و اعتبارش وارد نشود. افزون بر این، هزینههای سنگین ناشی از امحای محصول، جریمههای احتمالی و دیگر خسارتهای اقتصادی نیز از طریق این سیستم به میزان قابل توجهی کاهش مییابد و در نتیجه، بهینه سازی فرآیندها، کاهش اتلاف و در نهایت ارتقای کیفیت و سلامت مواد غذایی را به همراه دارد . اجزای کلیدی استقرار این سیستم شامل پیاده سازی استانداردهای ایزو، سیستم تجزیه و تحلیل خطر و نقاط کنترل بحرانی، روشهای خوب در حوزه های کشاورزی، تولید، بهداشت، آزمایشگاه، نگهداری و توزیع، کنترلهای عملیاتی کارآمد، نظارت، ارزیابی و بررسی مستمر اثربخشی فرایند استقرار یافته میباشند. هدف از نگارش این کتاب، آشنایی کامل با تمامی اصول یاد شده و نحوه استقرار آنها در راستای دستیابی به اهداف سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی در زنجیره "از مزرعه تا سفره" است . مطالب این کتاب بر اساس سرفصلهای مصوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای واحد درسی کارشناسی ارشد رشته بهداشت و ایمنی مواد غذایی تدوین شده و گامی مؤثر در معرفی مراحل مختلف این سیستم به دانشجویان است . با این حال، این کتاب برای دانشجویان تمام مقاطع تحصیلی رشتههای مرتبط با صنعت غذا و همچنین کارخانجات تولید کننده فرآورده های غذایی نیز کاربردی و راهگشا خواهد بود. در نگارش و توسعه بخشهای مختلف این کتاب، از مقالات علمی مؤلف اصلی بهره گرفته شده است . نویسندگان کتاب بر این باورند که با توجه به گستردگی ابعاد این حوزه و پیشرفت های سریع و شگرف آن، هیچ اثری از نقص و کاستی مصون نیست. از این رو، از همه اساتید و پژوهشگران گرامی صمیمانه درخواست میشود که هرگونه نظر یا پیشنهاد ارزشمند خود را برای ارتقای کیفیت کتاب، از روی لطف و بزرگواری، با مؤلفان این مجموعه در میان بگذارند
